Giáo sư Gérard Laumon là một nhà toán học Pháp kiệt xuất. Ông được xem là người có những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực Hình học số học
Bài báo: Giáo sư Gérard Laumon (1952-2025):
Cuộc đời và sự nghiệp của một nhà toán học lớn của tác giả Đỗ Việt Cường, đăng trên tập Thông tin Toán học tháng 12/2025 của Hội Toán học Việt Nam (VMS, tập 29 số 3-4).
Giáo sư Gérard Laumon sinh ra tại Lyon (Pháp) vào ngày 7 tháng 5 năm 1952. Ông là cựu sinh viên của trường Đại học Sư phạm Paris (École Normale Supérieure – ENS Ulm) từ năm 1972 đến năm 1976. Ông nhận được chứng chỉ agrégation (agrégation là kì thi công chức có tính cạnh tranh và uy tín bậc nhất trong hệ thống giáo dục công lập Pháp) năm 1975.
Trong toàn bộ sự nghiệp cống hiến khoa học của mình, Gérard Laumon làm việc tại khoa Toán của Đại học Paris-Sud (hay còn gọi là Paris XI - Orsay, nay là Đại học Paris-Saclay), nơi ông làm giáo sư trợ giảng (assistant) từ năm 1976 đến năm 1984. Ông bảo vệ luận án Tiến sĩ Quốc gia (thèse d’État) vào năm 1983 dưới sự hướng dẫn của giáo sư Luc Illusie. Luận án này đã giải quyết các vấn đề khó liên quan đến lý thuyết rẽ nhánh (ramification) được Deligne đặt ra vào năm 1976.
Gérard Laumon gia nhập Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) với vai trò Nghiên cứu viên (Chargé de recherche) từ năm 1985 đến năm 1989, rồi trở thành Giám đốc nghiên cứu (Directeur de recherche) tại Đại học Paris-Sud từ năm 1989 đến năm 2018. Từ năm 2018 cho đến khi qua đời (ngày 4 tháng 10 năm 2025), ông giữ chức Giám đốc nghiên cứu danh dự (Directeur de recherche émérite) của CNRS tại Đại học Paris-Sud. Ông cũng từng là trưởng nhóm Số học và Hình học đại số tại Orsay từ năm 2000 đến năm 2008.
Nguồn: TTTH-29S3-4 (VMS).
Tiểu sử và sự nghiệp
Giáo sư Gérard Laumon (7/5/1952-4/10/2025), là một nhà toán học Pháp kiệt xuất, một nhà giáo dục đại tài. Ông được xem là người có những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực Hình học số học và Lý thuyết biểu diễn, đồng thời là một trong những người tiên phong phát triển lý thuyết tương ứng Langlands hình học. Hai trong số các học trò của ông đã nhận được huy chương Fields cao quý.Giáo sư Gérard Laumon sinh ra tại Lyon (Pháp) vào ngày 7 tháng 5 năm 1952. Ông là cựu sinh viên của trường Đại học Sư phạm Paris (École Normale Supérieure – ENS Ulm) từ năm 1972 đến năm 1976. Ông nhận được chứng chỉ agrégation (agrégation là kì thi công chức có tính cạnh tranh và uy tín bậc nhất trong hệ thống giáo dục công lập Pháp) năm 1975.
Trong toàn bộ sự nghiệp cống hiến khoa học của mình, Gérard Laumon làm việc tại khoa Toán của Đại học Paris-Sud (hay còn gọi là Paris XI - Orsay, nay là Đại học Paris-Saclay), nơi ông làm giáo sư trợ giảng (assistant) từ năm 1976 đến năm 1984. Ông bảo vệ luận án Tiến sĩ Quốc gia (thèse d’État) vào năm 1983 dưới sự hướng dẫn của giáo sư Luc Illusie. Luận án này đã giải quyết các vấn đề khó liên quan đến lý thuyết rẽ nhánh (ramification) được Deligne đặt ra vào năm 1976.
Gérard Laumon gia nhập Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) với vai trò Nghiên cứu viên (Chargé de recherche) từ năm 1985 đến năm 1989, rồi trở thành Giám đốc nghiên cứu (Directeur de recherche) tại Đại học Paris-Sud từ năm 1989 đến năm 2018. Từ năm 2018 cho đến khi qua đời (ngày 4 tháng 10 năm 2025), ông giữ chức Giám đốc nghiên cứu danh dự (Directeur de recherche émérite) của CNRS tại Đại học Paris-Sud. Ông cũng từng là trưởng nhóm Số học và Hình học đại số tại Orsay từ năm 2000 đến năm 2008.
Đầy đủ bài viết về GS Laumon
